İş Kazası Sonrası İlk 72 Saat: Bildirim, İnceleme ve Hukuki Süreç
İş kazası sonrası ilk saatlerde alınan kararlar; hem çalışanın sağlığı hem de işverenin hukuki durumu açısından belirleyicidir. Panik hâlinde yapılan en yaygın hatalar: kaza yerinin hemen temizlenmesi, tanık ifadelerinin alınmaması ve bildirimin geciktirilmesidir.
İlk 1 saat: müdahale ve alanı koruma
Öncelik yaralının güvenli tahliyesi ve ilk yardımdır. Ardından kaza alanı, ikincil kaza riski yoksa olduğu gibi korunmalıdır. Fotoğraf ve video kaydı alın; makine, KKD, aydınlatma ve zemin durumunu belgeleyin.
İlk 24 saat: tanık ifadeleri ve iç bildirim
Tanık ifadeleri hafıza tazeyken, ayrı ayrı ve yönlendirmeden alınmalıdır. İş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi bilgilendirilir, olay iç kaza kayıt sistemine işlenir. Ölümlü veya ağır yaralanmalı kazalarda Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ilgili birimi de bilgilendirilir.
3 iş günü: SGK bildirimi
İş kazası, kazadan sonraki 3 iş günü içinde e-Bildirge sistemi üzerinden SGK'ya bildirilir. Süre kaçırıldığında idari para cezası uygulanır ve SGK'nın yaptığı ödemeler işverene rücu edilebilir.
- Kaza tarihi ve saati
- Kazanın oluş şekli ve yeri
- Yaralanan çalışanın kimlik ve sigorta bilgileri
- Tanık bilgileri ve alınan ilk müdahale
Kök neden analizi
Kaza incelemesinin amacı suçlu bulmak değil, tekrarını önlemektir. 5 Neden, Balık Kılçığı (Ishikawa) ve Olay Ağacı yöntemleri yaygın kullanılır. Analiz; teknik neden, organizasyonel neden ve davranışsal neden ayrımını mutlaka yapmalıdır.
- Doğrudan neden: güvensiz durum veya güvensiz davranış
- Kök neden: eksik prosedür, eğitim açığı, bakım planı yetersizliği, iş yükü
- Düzeltici faaliyet: sorumlu + termin + doğrulama
Hukuki süreç ve kusur oranı
İş kazası sonrası bilirkişi incelemesinde işverenin kusur oranı; risk değerlendirmesinin güncelliği, eğitim kayıtları, KKD zimmet belgeleri, periyodik kontrol raporları ve talimatların imzalı olup olmadığına bakılarak belirlenir. Kayıtları düzenli tutulan bir işletmede kusur oranı belirgin biçimde düşer.
Özet: akılda kalması gerekenler
- 1Kaza alanını temizlemeden önce belgeleyin.
- 2SGK bildirimi için süre 3 iş günüdür.
- 3Kök neden analizi olmadan aynı kaza tekrar eder.
- 4Kusur oranını belirleyen şey, kaza öncesi tutulmuş kayıtlardır.
Sıkça sorulan sorular
İşe gidiş-geliş sırasında olan kaza iş kazası mıdır?+
İşverenin sağladığı servis aracıyla gidiş-geliş sırasında meydana gelen olaylar iş kazası sayılır. Çalışanın kendi imkânlarıyla yolculuğu ise kural olarak kapsam dışıdır.
Ramak kala olayları bildirilmeli mi?+
SGK'ya bildirim zorunluluğu yoktur ancak işveren bunları kayıt altına almak ve incelemekle yükümlüdür.
Bu konuda desteğe mi ihtiyacınız var?
Söke OSGB uzman ekibi, işletmenizin tehlike sınıfına uygun çözümü sizinle birlikte kurar.
