İnşaat Sektöründe İSG: Yüksekte Çalışma, İskele ve Kazı Güvenliği
İnşaat, ülkemizde ölümlü iş kazalarının en çok yaşandığı sektörlerin başında gelir. Kazaların büyük çoğunluğu üç başlıkta toplanır: yüksekten düşme, malzeme düşmesi ve kazı göçüğü. Bu üç riski kontrol altına alan bir şantiye, kaza istatistiğini dramatik biçimde düşürür.
Yüksekte çalışma
Yüksekte çalışma, seviye farkı bulunan ve düşme riski olan her çalışmayı kapsar. Öncelik kolektif korumadır: korkuluk, güvenlik ağı, platform. Bireysel koruma (emniyet kemeri) ancak kolektif koruma teknik olarak mümkün değilse devreye girer.
- Korkuluk yüksekliği en az 1 m, ara korkuluk ve topuk levhası zorunlu
- Ankraj noktası çalışanın üstünde ve yeterli mukavemette olmalı
- Şok emici lanyard kullanımında düşme mesafesi hesabı yapılmalı
- Emniyet kemerleri her kullanım öncesi görsel kontrolden geçmeli
İskele kurulumu ve kontrolü
İskeleler, yapı hesabı yapılmış projeye göre kurulmalı; kurulum, sökme ve değişiklik işleri eğitimli iskele kurulum ekibi tarafından yapılmalıdır. Kurulum sonrası ve haftalık periyotlarla, ayrıca olumsuz hava koşullarından sonra kontrol edilip etiketlenmelidir (yeşil/kırmızı etiket sistemi).
- Taban plakası ve dengeleme takozu zorunlu
- Çalışma platformu tam kaplanmış, boşluksuz olmalı
- Duvara bağlantı (ankraj) mesafeleri projeye uygun olmalı
- İskele üzerinde malzeme yığılması yapılmamalı
Kazı ve göçük güvenliği
1,5 metreyi aşan kazılarda şev açısı, iksa (destekleme) veya sandık sistemleri ile göçük riski kontrol altına alınmalıdır. Kazı kenarına en az 1 metre mesafede malzeme ve araç trafiği yasaklanmalıdır. Kazı öncesi altyapı sorgusu (elektrik, doğalgaz, su) mutlaka yapılır.
Elektrik ve iş makineleri
Şantiye panolarında kaçak akım rölesi (30 mA) ve topraklama zorunludur. Vinç ve iş makinelerinin periyodik kontrolleri yetkili kişilerce yapılmalı, operatör belgeleri geçerli olmalıdır. Yük altında personel bulunması, sinyalci olmadan manevra yapılması yasaktır.
Şantiye günlük kontrol listesi
Her sabah 10 dakikalık bir tur, günün kazasını önleyebilir.
- Kenar koruma ve döşeme boşlukları kapalı mı?
- İskele etiketleri güncel mi?
- KKD kullanımı tam mı (baret, ayakkabı, gözlük, kemer)?
- Elektrik panoları kilitli ve kaçak akım rölesi test edilmiş mi?
- Kazı kenarında malzeme yığını var mı?
- Yangın söndürücüler erişilebilir ve dolu mu?
- Toplanma alanı ve tahliye yolları açık mı?
Özet: akılda kalması gerekenler
- 1Kolektif koruma her zaman bireysel korumadan önce gelir.
- 2İskele etiket sistemi olmayan şantiyede güvenli iskele yoktur.
- 31,5 m üzeri kazılarda iksa veya şev zorunludur.
- 4Günlük saha turu, en ucuz ve en etkili önleme aracıdır.
Sıkça sorulan sorular
Yüksekte çalışma eğitimi zorunlu mu?+
Evet. Yüksekte çalışacak personelin konuya özgü eğitim alması ve bunun belgelendirilmesi gerekir.
Şantiyede İSG uzmanı sürekli bulunmalı mı?+
İnşaat çok tehlikeli sınıfta olduğu için çalışan başına ayda en az 12 dakika uzman hizmeti gerekir; büyük şantiyelerde bu süre tam zamanlı görevlendirmeye karşılık gelebilir.
Bu konuda desteğe mi ihtiyacınız var?
Söke OSGB uzman ekibi, işletmenizin tehlike sınıfına uygun çözümü sizinle birlikte kurar.
